Behendigheid met Pups

De antwoorden op deze vragen zijn niet eenvoudig, maar wat wel opvalt, is dat de vraagsteller al behendigheid doet, de jonge hond als tweede of derde hond gekocht heeft en hem speciaal aangeschaft heeft voor behendigheid. Als er dan vervolgens geïnformeerd wordt naar de beweegredenen om zo vroeg behendigheid te gaan doen, dan komen antwoorden als: "Het is zo leuk" of " We kunnen niet wachten" of "Wij willen graag met 15 maanden wedstrijden kunnen lopen". Kortom ongeduld is vaak een belangrijke reden.

Voordat zulke vragen goed beantwoord kunnen worden, is het belangrijk te realiseren dat een pup sterk verschilt van een volwassen hond.

• Waarin verschilt een pup van een volwassen hond?

  • Een pup is in de groei, met een lichaam dat zich voornamelijk bezighoudt met groeien. Verder is een pup ook geestelijk onvolwassen. Pups kunnen zich veel korter concentreren, zijn sneller afgeleid en kunnen slecht druk verdragen. Verder realiseren ze negatieve ervaringen veel makkelijker, waardoor een slechte ervaring veel sneller tot ongenuanceerde vlucht- of angstreacties kan leiden. Daarnaast heeft een opgroeiende pup het nadeel dat zijn lichaam elke dag iets groter is, waardoor zijn verhoudingen per dag verschillen. Dit betekent dat een pup zijn lichaam veel minder goed kent dan een volwassen hond en dus veel slechter zijn bewegingen kan coördineren. Er is sprake van een coördinatieprobleem, zoals we dat ook kennen bij pubers.
     

• De groei van een pup.

  • Honden horen tot de snelst groeiende zoogdieren ter wereld. Een pas geboren pup van zo'n 400 gram weegt een jaar later 25 tot 40 kg. Waardoor zo'n jonge hond in en jaar tijd zin' 60 tot 100 keer zijn geboortegewicht wordt. Dat zijn gigantische toenamen, met als gevolg dat het lichaam van zo'n hond zich het eerste jaar alleen maar bezighoudt met groeien. Dit geldt vooral voor het bewegingsapparaat, dat wil zeggen de gewrichten, botten, spieren, pezen en banden. Andere functies van deze structuren zijn daar ondergeschikt aan: botten zijn bezig met groeien, en kunnen daardoor minder goed druk weerstaan, pezen hebben bij lange na niet dezelfde treksterkte als bij een volwassen hond. Gewrichten van groeiende honden zijn niet mooi aaneensluitend, juist omdat de botten aan beide zijden in de groei zijn.
     

• Toestellen met pups.
  Een pup heeft dus een afwijkend bewegingsapparaat dat duidelijk minder krachten kan weerstaan dan een volwassen hond. Wat betekent dat voor deelname aan behendigheid?

  • Sprongen

    • Het nemen van spronghindernissen betekent dat een pup moet afzetten voor de sprong en moet landen na de sprong. Bij de afzet moet de hond vooral spierkracht leveren om zijn lichaamsgewicht over de sprong heen te werken, daarbij moeten deze krachten via de botten, pezen en banden op de juiste manier overgebracht worden. Kans op overbelasting van deze nog niet uitgegroeide structuren is redelijk groot. Voor de landing, waarvan bekend is dat de belasting duidelijk groter is, geldt dat in nog sterkere mate met name als men zich realiseert dat voor een goede afwikkeling van de landing een goede coördinatie vereist is. Voor een goede coördinatie is voldoende ervaring vereist, die bij een pup nooit aanwezig kan zijn. Sprongen zijn daarom voor pups uit den boze. Dat geldt voor hoogtesprongen, breedtesprongen, muur en band.

  • Slalom

    • Een hond moet zijn rug in de slalom in meerdere bochten wringen. Dat betekent een flinke belasting voor de wervelkolom. Tevens moet hij zes keer per slalom zijn hele lichaamsgewicht van de ene naar de andere kant brengen, wat nogal een belasting betekent voor de voorpoten. Zowel de wervels als de voorpoten zijn bij een pup in de groei en daarom nog niet in staat om in zo'n korte tijd zo vaak deze krachten te weerstaan. Als een pup meerdere keren de slalom moet nemen, is de kans op overbelasting van deze structuren erg groot.

  • Dakschutting

    • Voor de dakschutting zijn een aantal momenten een potentieel risico. Allereerst de opgang. Als een hond op snelheid de schutting neemt, moet hij een landing maken met een sterke richtingsverandering. Dit is één van de zwaarste momenten van belasting op de voorhand van een hond. Vanuit stilstand betekent de steile klim naar boven een flinke belasting voor de rug, heupen en achterhand. Niet doen dus. Ook de afgang is door zijn steilheid een flinke belasting voor de ondervoeten van de voorbenen. Nu zijn er wel mensen die zeggen dat het vlak zetten van een schutting kan helpen. De gelijkenis met de gewone dakschutting is volkomen verdwenen (dus het voordeel van tijdswinst of wennen aan toestellen is er niet) en de hond kan 'flyers' over de dakschutting maken.

  • De kattenloop

    • De normale kattenloop is een toestel dat vrij vaak door mensen met puppy's genomen wordt. Op het eerste gezicht lijkt dit ook een toestel dat dit toelaat, immers de lichamelijke belasting is, als het toestel goed genomen wordt, niet zo groot. Zo is de lengte van de kattenloop vrij lang. Hierdoor moeten ze zich langer concentreren dan ze eigenlijk kunnen. Zeker op een behendigheidsveld met zoveel afleidingen van andere honden en groepen. Verder is de hoogte van de kattenloop in combinatie met de breedte een probleem voor puppy's. Als het fout gaat valt de hond ongecontroleerd van een flinke hoogte, met grote risico's op blessures. Verder geldt voor wat oudere, grote pups dat de breedte problemen gaat opleveren in verband met een mindere coördinatie van de achterhand, waardoor de kans op valpartijen nog groter wordt. Dus een volledige kattenloop lijkt geen goed idee. Dit betekent echter niet dat er geen begin van training van de kattenloop gemaakt kan worden. Als een kattenloop deel vanaf de tafel naar beneden gelegd wordt, zodat de hond vanaf de tafel naar beneden leert lopen, zijn veel van de hierboven beschreven bezwaren ondervangen.

  • De wip

    • De wip is een toestel waarbij de kans op lichamelijke overbelasting heel klein is. Als een pup aangelijnd de wip neemt, is de kans heel klein. Toch is dit toestel niet geschikt voor pups (onaangelijnd) omdat het kantelen van de wip een flinke geestelijke belasting betekent en nogal wat coördinatie vergt, wat opgroeiende pups slecht kunnen. Daarbij is en wip heel eenvoudig aan te leren, als een hond de kattenloop al beheerst en leuk vindt.

  • Tunnel en slurf

    • Voor de tunnel en de slurf geldt eigenlijk dat zij al vanaf heel jong getraind kunnen worden. Zowel qua geestelijk als lichamelijke belasting leveren deze toestellen weinig problemen op.

• Conclusies
  De pup verschilt zo veel van een volwassen hond, dat hij absoluut niet geschikt is voor behendigheid zoals we dat met volwassen honden doen. Betekent dit dat we de pup de eerste 12 tot 15 maanden van zijn leven niet aan behendigheid laten ruiken?? Volgens mij niet. Ik denk dat een pup heel goed kennis kan maken met behendigheid en perfect op een behendigheidsleven kan worden voorbereid. Het doel moet echter heel duidelijk gesteld worden. Is je doel om een hond op 15 maanden wedstrijdklaar te hebben dan ben ik tegen. Is het doel om een goede baas/hond relatie op te bouwen en de pup al in de juiste motivatie te brengen voor behendigheid, dan ben ik voor. Er is dan sprake van een aangepaste puppycursus, waarbij slechts zijdelings behendigheidstoestellen geïntroduceerd worden.

Ronald Mouwen

Meer info: www.mouwen.nl